Wyróżnia się odpornością na upał, choroby i szkodniki. Szpinak nowozelandzki nadaje się do uprawy w gruncie oraz donicach. Plonuje obficie.
Inne nazwy: Tetragonia czterorożna, Tetragonia expansa, Tetragonia tetragonioides, trętwian czterorożny
Najstarsze polskie nazwy szpinaku nowozelandzkiego to tetragonia, trętwian i czteroróg. Wymienia je Józef Rostafiński w „Słowniku polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin poprzedzonym historyczną rozprawą o źródłach” z 1900 roku. Nazwa szpinak malabarski też jest stara – pojawiła się w drugiej połowie XIX wieku.
Cechy: roślina jednoroczna
Szpinak nowozelandzki należy do rodziny pryszczyrnicowatych. Spokrewniony jest z takimi roślinami jak delosperma, litops, pryszczyrnica. Pochodzi z Nowej Zelandii i Australii.
Jada się go podobnie jak szpinak warzywny. Jednak to rośliny niespokrewnione ze sobą. Zaletą szpinaku nowozelandzkiego jest plonowanie latem i odporność na upały (szpinak warzywny preferuje chłód).
Wysokość: około 40 cm
Szerokość: do 150 cm
To warzywo jest szersze niż wyższe (ale się nie wspina po podporach). Ładnie wygląda posadzone w wysokich donicach, gdyż jego długie pędy mogą swobodnie spływać w dół.
Rozmnażanie: nasiona
Szpinak nowozelandzki sieje się od razu do gruntu albo na rozsadę:
- Siew do gruntu – maj i pierwsze dni czerwca (V-VI);
- Rozsada – marzec i pierwsza połowa kwietnia (III-IV); sadzenie do gruntu pod koniec maja (V).
Głębokość siewu: 1-2 cm
Zastosowanie: sałatki, na kanapki, dekoracja dań, dania duszone, farsze
Liście szpinaku nowozelandzkiego jada się na surowo albo po obróbce kulinarnej (w zależności od gustu). Zbiera się je, a także młode pędy, przez cały sezon w miarę zapotrzebowania w kuchni. Co istotne: nawet w czasie kwitnienia rośliny zachowują dobry smak (tej cechy nie ma np. szpinak warzywny).
Stanowisko: słoneczne lub lekki półcień
Gdzie siać i sadzić: warzywnik, szklarnia, tunel foliowy, donice na balkonie
Gleba: przeciętna lub żyzna, próchnicza; odczyn od lekko kwaśnego do lekko zasadowego (pH 6,5-7,5)
Szpinak nowozelandzki najlepiej rośnie w drugim roku po oborniku. Lubi ziemię z kompostem.
Podlewanie: umiarkowane
Najlepsza jest ziemia lekko wilgotna lecz nie mokra. Dobrze znosi krótkie przesuszenie.
Nawożenie: czerwiec – sierpień (VI-VIII); raz w tygodniu
Odpowiednie są nawozy naturalne, np. biohumus.
Odporność na mróz: brak
Choroby i szkodniki: odporny
Rośnie zdrowo. Nie lubią go szkodniki.
Warto wiedzieć
- Plonowanie szpinaku nowozelandzkiego jest tak obfite, że wystarczy posiać kilka roślin. Nadmiar liści można zamrażać.
- Szpinak nowozelandzki był uprawiany w Polsce już w XIX wieku. Ceniono go za odporność na upały oraz bujny wzrost i obfite plonowanie. O pochodzeniu szpinaku nowozelandzkiego tak pisał „Ogrodnik Polski” z 1889 roku:
„Nazwa jego już wskazuje zkąd pochodzi; marynarze dobrze go znają jako skuteczny środek przeciw szkorbutowi. Do Europy wprowadzonym został w roku 1772 przez Bonks`a (brytyjski przyrodnik Joseph Bonks – przyp. Niepodlewam)”.