To przyprawa, roślina lecznicza i ozdobna. Czosnek niedźwiedzi jest niewymagający i odporny. Wiosną lubi wilgotne stanowiska.
Inne nazwy: Allium ursinum, Trzemucha
Cechy: bylina
Czosnek niedźwiedzi uprawiany jest jako roślina lecznicza i przyprawa.
Pochodzenie: Europa
Czosnek niedźwiedzi rośnie także w wilgotnych lasach w Polsce. Jest pod częściową ochroną i nie wolno go zrywać bez zezwolenia. Najlepiej posiać go w ogrodzie – nasiona są dostępne w sklepach ogrodniczych. To mało wymagająca roślina.
Wysokość: do 50 cm
Kwitnienie: kwiecień – maj (IV-V)
Kwiaty czosnku niedźwiedziego są białe, drobne, zebrane w kwiatostany.
Rozmnażanie: nasiona, podział kęp, cebula
- Nasiona – sieje się od lipca do listopada (VII-XI). Wschodzą w marcu (III). To najpopularniejszy sposób rozmnażania czosnku niedźwiedziego.
- Podział kęp – dzieli się je w marcu i ewentualnie na początku kwietnia (III-IV).
- Cebule – od lipca (VII) czosnek niedźwiedzi wchodzi w stan spoczynku. Jego cebule można wykopywać i sadzić do września (IX).
Wykorzystanie: jako przyprawa – do dań warzywnych, mięsnych, sera, na kanapki; jako zioło – ma właściwości antybakteryjne, antywirusowe, przeciwgrzybicze i zwiększające odporność
Lecznicze właściwości mają wszystkie części czosnku niedźwiedziego. W smaku jest podobny do zwykłego czosnku, ale delikatniejszy.
Jako roślina ozdobna, czosnek niedźwiedzi można siać na rabatach z podmokłą ziemią. Sprawdza się jako wiosenna bylina okrywowa.
Zbiór: marzec – maj (III-V)
Jada się głównie liście. Należy je zbierać do pojawienia się kwiatów. Najlepsze są świeże, ale nadają się do suszenia w temperaturze do 50 stopni Celsjusza.
Stanowisko: słoneczne i półcień
Ziemia: przeciętna lub żyzna; odczyn od lekko kwaśnego do obojętnego (pH 6-7)
Podlewanie: umiarkowane
Do przekwitnięcia, czyli na przełomie maja i czerwca (V-VI), czosnek niedźwiedzi lubi mieć stale wilgotną ziemię. Dobrze rośnie na stanowiskach zalewanych przez wiosenne roztopy, z wysokim poziomem wód gruntowych, nad stawami i strumieniami, w rowach. W suchych ogrodach dobrze rośnie przy rynnach (nie trzeba go wtedy podlewać).
Nawożenie: nie ma potrzeby
Czosnek niedźwiedzi lubi być ściółkowany – od czasu do czasu – kompostem (od wiosny do jesieni).
Odporność na mróz: bardzo dobra
Zimuje w postaci cebuli (pod ziemią). Część nadziemna zamiera już w lipcu (VII). Zaschnięte liście najlepiej zostawić, aby się naturalnie rozłożyły. Czosnek niedźwiedzi rośnie wtedy lepiej.
Choroby i szkodniki: odporny
Rośnie zdrowo. Jeśli podsycha wiosną, to zwykle z powodu braku wody. Latem, czyli w stanie spoczynku, dobrze znosi susze bez podlewania.
Warto wiedzieć
- Czosnek niedźwiedzi był używany jako zioło od starożytności.
- Liście czosnku niedźwiedziego są podobne do konwalii majowej, która jest trująca. Trzeba bardzo uważać podczas zbioru! Najlepiej nigdy nie sadzić tych roślin obok siebie.