Jej kwiaty najczęściej są wielobarwne i długo zachowują świeżość w wazonach. Alstremeria ogrodowa to śliczna bylina.
Inne nazwy: Alstroemeria hybrida, Krasnolica, Lilia Inków, Lilia peruwiańska, Pochylnica
Alstremeria to spolszczenie łacińskiej nazwy Alstroemeria, która upamiętnia szwedzkiego przyrodnika barona Clasa Alstoemera (1736-1794), ucznia słynnego Karola Linneusza. Odkrył on alstremerię w ogrodzie w Hiszpanii, do którego kwiat ten trafił z Ameryki Południowej.
Dawniej częściej używano nazw polskich, czyli krasnolica, lilia peruwiańska i pochylnica. Wymienia je „Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach” Józefa Rostafińskiego z 1900 roku.
Alstremeria ma tak piękne i trwałe kwiaty w bukietach, że sprzedawana jest w kwiaciarniach. Używana w kompozycjach florystycznych na różne okazje. Z powodzeniem można ją uprawiać w ogrodzie i na balkonie.
Pochodzenie: Ameryka Południowa i Ameryka Środkowa
Cechy: bylina
Alstremeria to roślina wieloletnia. Należy do rodziny krasnolicowatych. Spokrewniona jest z takimi roślinami jak bomarea i czepin. Nadaje się do sadzenia w donicach na balkonie lub tarasie oraz w ogrodzie (odmiany mają różną mrozoodporność). Alstremerie ogrodowe są krzyżówkami różnych gatunków tych pięknych kwiatów.
Uprawa alstremerii jest średnio trudna. Organem przetrwalnikowym jest kłącze.
Wysokość: 35-100 cm (w zależności od odmiany)
Kwitnienie: od czerwca (VI) do przymrozków
Kwiaty: białe, fioletowe, pomarańczowe, różowe, żółte oraz – najczęściej – wielobarwne
Liście: zielone
Rozmnażanie: kłącza i nasiona
Nasiona sieje się wiosną od razu w gruncie albo szklarni. Gdy po roku siewki osiągną około 10 cm wysokości, można je posadzić w docelowych miejscach.
Kłącza alstremerii ogrodowej są kruche i trzeba obchodzić się z nimi delikatnie. Jeśli są wykopywane z gruntu, sadzi się je w maju (V). Sadzonki kupione w pojemnikach najlepiej sadzić na przełomie wiosny i lata.
Cięcie: kwiaty na bukiety, a cała roślina po pierwszych przymrozkach
Stanowisko: słoneczne lub lekki półcień
Ziemia: żyzna; odczyn lekko kwaśny (pH 6,5)
Przed posadzeniem alstremerii warto glebę zasilić obornikiem. Jeśli jest świeży, odpowiednia pora to jesień. Jeżeli obornik jest granulowany, można jesienią lub wiosną. Obornik można też zastąpić kompostem. Nawiezienie gleby przed sadzeniem alstremerii jest bardzo ważne!
Bardzo istotne jest także, aby ziemia, w której rośnie alstremeria, nie nagrzewała się nadmiernie pod wpływem promieni słonecznych. Konieczna jest ściółka lub osłona z liści innych roślin rosnących obok, np. traw ozdobnych. W gorącej ziemi alstremerie nie kwitną lub kwitną słabo.
Przesadzanie: nie ma potrzeby
Podlewanie: wiosną i latem – umiarkowane, jesień – coraz mniej, a po zaschnięciu liści – oszczędnie tylko alstremerie doniczkowe
W okresie wegetacji ziemia musi być stale lekko wilgotna (lubi podlewanie!).
Uprawa alstremerii nie udaje się na stanowiskach z bardzo wysokim poziomem wody gruntowej.
Nawożenie: alstremerie gruntowe – po rozpoczęciu wegetacji, w fazie pąków kwiatowych i w czasie kwitnienia; alstremerie doniczkowe – raz w tygodniu od maja do połowy sierpnia (V-VIII)
Najlepsze są nawozy do roślin ozdobnych z kwiatów.
Odporność na mróz: średnia lub duża (w zależności od odmiany)
Po pierwszych jesiennych przymrozkach alstremerię rosnącą w ogrodzie należy przyciąć nisko nad ziemią. Następnie usuwa się wszystkie jej pozostałości. Przycięte karpy warto profilaktycznie opryskać preparatem grzybobójczym, np. Biosept (na bazie ekstraktu z grejpfruta). Powierzchnię ziemi nad karpami ściółkuje się kompostem, odkwaszonym torfem lub korą (w promieniu około 100 cm, gdyż kłącza są długie). Na przełomie jesieni i zimy dodatkowo należy okryć alstremerię np. suchymi, jesiennymi liśćmi lub świerkowymi gałązkami. Okrycie usuwa się wiosną, gdy zaczynają wyrastać pędy.
Alstremerię, która rosła w donicy, trzeba przenieść po pierwszych przymrozkach do chłodnego pomieszczenia, w którym temperatura wynosi zimą około 50C.
Alstremerię można sadzić wśród niskich traw ozdobnych, nieprzycinanych przed zimą. Ich źdźbła tworzą zimową kołderkę dla tych pięknych kwiatów.
Choroby i szkodniki: odporna
Mogą gnić korzenie alstremerii z powodu nadmiernego podlewania. W czasie upałów roślina może przestać kwitnąć (pąki kwiatowe wypuszcza, gdy temperatura spadnie).
Ogólnie alstremeria nie sprawia większych problemów, jeśli ma dobre warunki.
Ciekawe odmiany alstremerii
- Andaluncia – kwiaty pomarańczowe; do uprawy w ogrodzie
- Inca Husky – kwiaty żółto-czerwone cieniowane bielą; do uprawy w ogrodzie i donicach
- Louisiana – kwiaty żółte; do uprawy w ogrodzie
- Maricruz – kwiaty różowe; do uprawy w donicach
Warto wiedzieć
- Alstremerie były uprawiane przez Inków wieki temu. Stąd jedna z nazw tego kwiatu – lilia Inków.
- Już ponad wiek temu alestemerie uprawiano w Polsce. Były to zarówno alstremerie ogrodowe, czyli krzyżówki, jak i alstremeria pomarańczowa (Alstroemeria aurantiaca) oraz alstremeria różnobarwna (Alstroemeria versicolor). Tajniki ich uprawy opisał Edmund Jankowski w książce „Kwiaty naszych ogrodów” z 1877 roku.