Jest łatwe do wykonania, ale nie zawsze konieczne. Cięcie żywotników, czyli tui, robi się wiosną i ewentualnie dodatkowo latem.
Żywotniki, znane też jako tuje, to zimozielone rośliny iglaste. Mają bardzo dużo odmian niskich i wysokich, o różnych pokrojach i kolorystyce. Nie są wymagające. Dlatego bardzo często sadzone są w ogrodach i donicach (np. na balkonach). Wykorzystywane są m.in. na żywopłoty i inne osłony, szpalery, topiary (rzeźby ogrodowe), kompozycje kolorystyczne, solitery.
Wszystkie żywotniki bardzo dobrze znoszą przycinanie, ale nie zawsze ten zabieg jest potrzebny. Wiele odmian ma naturalne pokroje kolumnowe, stożkowe czy kuliste. Często nie trzeba ich ciąć, albo – tylko od czasu do czasu – lekko skorygować kształt. Systematycznego, mocnego cięcia potrzebują formowane żywopłoty oraz topiary. Czasem żywotniki wymagają skrócenia, gdy urosną zbyt wysokie, lub zmniejszenia ich szerokości, jeśli zajmują za dużo miejsca. Dlatego cięcie żywotników trzeba dostosować do potrzeb!
Do przycinania żywotników potrzebne są nożyce ręczne lub z napędem, np. akumulatorowe. Jeśli rośliny są starsze, przydają się też nożyce dwuręczne i piła. Do ścinania pojedynczych, młodych gałązek praktyczny jest sekator.
Ran po cięciu nie trzeba zabezpieczać np. maścią ogrodniczą. Żywotniki (tuje) doskonale znoszą cięcie.
Cięcie żywotników można wykonać w dwóch terminach: wiosną (bardziej intensywne) i w połowie lata (korekcyjne). Oba cięcia robi się trochę inaczej, gdyż inny jest ich cel. Na zabieg najlepszy jest dzień bezdeszczowy, bez upału.
Termin cięcia: kwiecień – czerwiec (IV-VI) oraz lipiec – sierpień (VII-VIII)
Cięcie żywotników (tui) wiosną
Wiosną żywotniki można przycinać bardziej intensywnie. Dlatego w tym okresie należy wykonać główne formowanie, np. w prostopadłościany, blanki, kule, stożki, topiary itp., albo ograniczyć wymiary. Im mocniej mają być cięte, tym wcześniej warto zbieg wykonać, czyli już w kwietniu (IV). Dzięki temu żywotniki szybciej się regenerują, wypuszczając wiele młodych pędów.
W przypadku żywopłotów formowanych i topiarów trzeba ciąć żywotniki co roku, a nie co kilka lat (choć też można). Corocznie przycinane iglaki wyglądają bardziej atrakcyjnie.
Wiosną wycina się także pędy zaschnięte i połamane.
Cięcie żywotników (tui) latem
Drugie cięcie żywotników (tui), które powinno być raczej strzyżeniem, robi się ewentualnie latem, w lipcu oraz sierpniu (VII-VIII).
Zadaniem letniego cięcia jest przede wszystkim skorygowanie kształtów żywotników, przyciętych wcześniej np. w kule, postacie zwierząt czy prostopadłościany. Dzięki temu wyglądają one idealnie, z zachowaniem detali oraz równych linii i powierzchni.
Niektóre odmiany żywotników zawiązują latem dużo drobnych szyszek, np. Aurescens, Fastigiata czy Hoseri. Gdy stają się one brązowe, bywają postrzegane jako szpecące. Strzyżenie letnie pomaga je usunąć (większość).
Warto wiedzieć
- W polskich ogrodach uprawia się kilka gatunków żywotników. To m.in. żywotnik japoński (Thuja standishii), żywotnik koreański (Thuja korainensis), żywotnik olbrzymi (Thuja plicata), żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) oraz krzyżówki międzygatunkowe. Zasady cięcia wszystkich żywotników są takie same.
- Żywotniki zawierają olejek eteryczny, który może podrażniać skórę. Dlatego cięcie należy robić w stroju zakrywającym nogi i ręce.