Ma duże, dekoracyjne liście oraz baldachy drobnych kwiatów. Aralia sercowata to warzywo w kuchni japońskiej znane jako udo.
Inne nazwy: Aralia cordata, Asparagus górski, Bluszczownik, Dzięgława, Udo
Pochodzenie: Azja (m.in. Chiny, Japonia, Korea, Tajwan)
Cechy: bylina
To łatwa w uprawie roślina ozdobna głównie z liści. W kuchni azjatyckiej młode liście aralii sercowatej są używane jako warzywo.
Aralia sercowata należy do rodziny araliowate. Spokrewniona jest z takimi roślinami jak bluszcz, fatsja, fatsjobluszcz, szeflera, żeń-szeń.
Wysokość: 100-200 cm
Szerokość: 60-100 cm
Wielkość aralii sercowatej zależy do żyzności gleby.
Kwitnienie: lipiec – sierpień (VII-VIII)
Kwiaty: białe; drobne
Kwiaty zebrane są w okazałe baldachy, które mają po 30-40 cm długości.
Kwiaty aralii sercowatej zapylają pszczoły oraz muchy.
Owoce: czarne jagody
Nie mają wartości ozdobnej.
Liście: zielone lub złocistozielone (w zależności od odmiany)
Liście są duże (do 20 cm długości). Zamierają na zimę (zimuje część podziemna).
Zastosowanie: rabaty wysokie, ogrody w stylu naturalnym, przy ogrodzeniach, warzywo w kuchni japońskiej
W Japonii jada się ogonki liściowe aralii sercowatej w różnych daniach. W Korei i Chinach zaś ta bylina jest używana w tradycyjnej medycynie jako lek m.in. na gorączkę, ból, stany zapalne, reumatyzm. W Chinach aralie sercowate są używane jako substytut żeń-szenia.
Stanowisko: słoneczne (lecz nie w prażącym słońcu) lub półcień
W bardzo zacienionych miejscach słabo rośnie i zwykle nie kwitnie.
Gleba: przeciętna lub żyzna, najlepiej z dodatkiem kompostu; odczyn od kwaśnego do zasadowego (pH 5,5-7,5)
Podlewanie: umiarkowane
W razie dłuższego przesuszenia liście częściowo zamierają. Aralia regeneruje się z części podziemnej.
Nawożenie: kwiecień – lipiec (IV-VII)
Aralie sercowate nie mają dużych wymagań pokarmowych. Polecane są obornik bydlęcy granulowany, kurzak granulowany oraz kompost świeży lub granulowany. Wystarczą 1-2 dawki w sezonie.
Przesadzanie: nie ma potrzeby
Rozmnażanie: nasiona oraz podział kęp
Aralie sercowate najlepiej siać jesienią – od września do listopada (IX-X).
Nasiona aralii, aby wzejść, muszą być przechłodzone. Dlatego jeśli są siane wiosną, trzeba to zrobić albo jak najwcześniej (jak tylko ziemia odmarznie), albo poddać nasiona stratyfikacji (należy je wymieszać z wilgotnym piaskiem i trzymać 3-4 tygodnie w lodówce).
Aralie dość łatwo rozsiewają się same.
Kępy aralii sercowatych dzieli się wiosną oraz pod koniec lata.
Odporność na mróz: bardzo dobra
Choroby i szkodniki: odporna
Rośnie zdrowo i nie sprawia problemów.
Ciekawa odmiana aralii sercowatej
- Sun King – liście złocistozielone
Warto wiedzieć
- W Japonii aralie sercowate są serwowane od wieków m.in. w zupach, sałatkach, tempurze. Można je kupić w sklepach także jako warzywa bielone. Zbierane są zarówno aralie uprawne (udo), jak i dziko rosnące (yama-udo). Do jedzenia nadają się tylko do czerwca (VI). Potem liście twardnieją i stają się niesmaczne.
- Aralia sercowata nie jest jedynym gatunkiem aralii uprawianym w Polsce. Rzadziej spotykane są drzewa: aralia chińska (Aralia chinensis), Aralia kolczasta (Aralia spinosa) i aralia mandżurska (Aralia elata mandshurica).
- Aralia sercowata opisana została pod koniec XVIII wieku. W XIX wieku próbowano ją spopularyzować jako warzywo w USA. Jednak uprawa aralii się wówczas nie przyjęła.