pnącza

Winobluszcz pięciolistkowy – uprawa, odporność, cięcie

To mało wymagające pnącze. Winobluszcz pięciolistkowy dobrze rośnie w słońcu, półcieniu i cieniu. Potrafi się wspinać po dowolnej podporze.

Winobluszcz pięciolistkowy to bardzo mało wymagające pnącze. Fot. Niepodlewam

Winobluszcz pięciolistkowy to bardzo mało wymagające pnącze. Fot. Niepodlewam

Pochodzenie: Ameryka Północna

Inne nazwy: Dzikie wino, Parthenocissus quinquefolia

Cechy: pnącze

Długość: do 20 m

Winobluszcz pięciolistkowy potrafi się wspinać po dowolnej podporze: ścianie, siatce, drzewie. Po podporach się wije oraz czepia wąsami z przylgami.

Rośnie bardzo szybko. Rocznie przyrasta około 100 cm, a jeśli ma dobre warunki – jeszcze więcej.

Przylgi winobluszczy, które zostały na murze po ich obcięciu. Fot. Niepodlewam

Przylgi winobluszczy, które zostały na murze po ich obcięciu. Fot. Niepodlewam

Kwitnienie: maj (V)

Winobluszcz pięciolistkowy zawsze kwitnie na pędach jednorocznych.

Kwiaty: zielonkawe; drobne i niepozorne

Winobluszcz pięciolistkowy ma kwiaty zebrane w kwiatostanach. Można byłoby ich nie zauważyć, gdyby nie zwabiały pszczół. W okresie kwitnienia winobluszcz pięciolistkowy dosłownie aż huczy od ich skrzydełek. Kwiaty są wyjątkowo miododajne.

Owoce: granatowe owoce

Winobluszcz pięciolistkowy zawiązuje dużo owoców. Są jadalne, cierpkie w smaku. Chętnie zjadają je ptaki. Nadają się też np. na nalewki i konfitury.

Pikantna konfitura z dzikiego wina, czyli winobluszczu pięciolistkowego, jest na polskiej Liście Produktów Tradycyjnych z woj. łódzkiego. Oprócz owoców do konfitury dodaje się przyprawy: imbir, pieprz, cynamon, gałkę muszkatołową.

Liście: ciemnozielone lub pstre (biało-zielone), przebarwiają się jesienią na czerwono lub żółto (w zależności od odmiany); duże

Jesienią liście winobluszczy pięciolistkowych przebarwiają się na czerwono lub żółte. Są też obsypane granatowymi owocami. Fot. Niepodlewam

Jesienią liście winobluszczy pięciolistkowych przebarwiają się na czerwono lub żółte. Są też obsypane granatowymi owocami. Fot. Niepodlewam

Gleba: przeciętna lub słaba; odczyn od kwaśnego do zasadowego (pH 5-8)

Winobluszcz pięciolistkowy jest wyjątkowo mało wymagający co do ziemi.

Podlewanie: nie potrzebuje

Winobluszcze pięciolistkowe podlewa się ewentualnie tylko w czasie suszy, zwłaszcza młode egzemplarze. Starsze są odporne na brak wody.

Nawożenie: maj, czerwiec i ewentualnie lipiec

Winobluszcz pięciolistkowy nawozi się 2-3 razy w sezonie. Wybacza też brak nawożenia.

Użyć można nawozu do roślin ozdobnych z liści, według instrukcji na opakowaniu.

Przesadzanie: nie ma potrzeby

Rozmnażanie: sadzonki pędowe, odkłady, nasiona

Najłatwiej i najszybciej winobluszcz pięciolistkowy rozmnaża się z sadzonek pędowych. Pędy często same się ukorzeniają, jeśli ścielą się po ziemi.

Winobluszcz łatwo się rozsiewa z nasion. Ptaki chętnie zjadają owoce, więc zachwaszczenie ogrodu nie jest duże.

Kwiaty winobluszczy pięciolistkowych są niepozorne, ale miododajne. Fot. Niepodlewam

Kwiaty winobluszczy pięciolistkowych są niepozorne, ale miododajne. Fot. Niepodlewam

Sadzenie: kwiecień – maj (IV-V) oraz sierpień – wrzesień (VIII-IX)

Stanowisko: słoneczne, półcień, cień

Winobluszcze pięciolistkowe są najpiękniejsze, gdy rosną w słońcu lub półcieniu. Wtedy ślicznie się przebarwiają na czerwono lub żółto jesienią. Gdy rosną od północy, przebarwienia nie ma albo jest znikome.

Winobluszcz pięciolistkowy toleruje miejskie zanieczyszczenia, np. spaliny i pył. Doskonale rośnie nawet przy ruchliwych ulicach.

Przeznaczenie: pnącze na pergolach, trejażach, altanach, murach, dużych drzewach, ogrodzeniach i innych mocnych podporach, zamiast żywopłotu, donice na balkonie i tarasie

Winobluszcz pięciolistkowy owija się wokół podpór oraz przyczepia przy pomocy wąsów z przylgami.

Winobluszcz pięciolistkowy w donicach osiąga mniejsze wymiary, niż posadzony w gruncie.

Uwaga! Winobluszcz pięciolistkowy jest tak mocno rosnącym pnączem, że może zagłuszać nawet spore drzewa.

Wytrzymałość na mróz: doskonała

Winobluszcz pięciolistkowy znosi największe mrozy. Nie potrzebuje ochrony przed mrozem, także jeśli rośnie w donicach (posadzony w zbyt małych donicach może zimą wyschnąć).

Cięcie: marzec – październik (III-X)

Winobluszcze przycina się dowolnie przez cały sezon. Ucina się np. pędy zarastające okna, czy rosnące za wysoko.

Ściana domu porośnięta winobluszczem pięciolistkowym. Fot. Niepodlewam

Ściana domu porośnięta winobluszczem pięciolistkowym. Fot. Niepodlewam

Choroby i szkodniki: bardzo odporny

Ciekawe odmiany winobluszczy pięciolistkowych

  • Star Showers – liście biało-zielone, przebarwiają się na czerwono
  • Yellow Wall – liście zielone, przebarwiają się żółto

Warto wiedzieć

  • Oprócz winobluszczu pięciolistkowego w polskich ogrodach są uprawiane także winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) oraz winobluszcz zaroślowy (Parthenocissus inserta).
  • Drewno starych winobluszczy można palić np. w kominku.