Jego przysmakiem są przędziorki, ale poluje też na inne szkodniki. Dobroczynek kalifornijski to malutki drapieżnik w ogrodzie i pod osłonami.
Dobroczynek kalifornijski (Amblyseius californicus, Neoseiulus californicus, Typhlodromus californicus) jest drapieżnym roztoczem, które wykorzystuje się w biologicznej walce ze szkodnikami w ogrodach, oranżeriach, mieszkaniach, pod osłonami. Ma niecałe pół milimetra długości, ale ogromny apetyt. Zapłodnione samiczki kupuje się w sklepach ogrodniczych. Pakowane są w saszetki hodowlane po około 250 sztuk, które zawiesza się na roślinach.
Jakie szkodniki zjada dobroczynek kalifornijski
Dobroczonek kalifornijski najchętniej poluje na przędziorki (różnych gatunków). Co istotne, potrafi sobie dobrze radzić z przędzą (przypomina pajęcze nici), która chroni te szkodniki. Dla porównania, inny gatunek dobroczynka wykorzystywany do zwalczania biologicznego szkodników – dobroczynek swirski – gorzej sobie radzi ze sforsowaniem nici przędziorków, ale lepiej z mączlikami.
Apetyt dobroczynka kalifornijskiego jest bardzo duży. Dziennie zjada nawet pięć dorosłych przędziorków (a ma niecałe pół milimetra długości!). Smakują mi też m.in. szpeciele, wciornastki oraz inne szkodniki. Gdy nie ma na co polować, żywi się pyłkiem roślin.
Na jakich roślinach żeruje dobroczynek kalifornijski
Dobroczynek kalifornijski nadaje się do ochrony roślin w gruncie, szklarniach, tunelach foliowych, oranżeriach, mieszkaniach, na balkonach. Skutecznie poluje na szkodniki żerujące na takich roślinach jak bakłażan, cukinia, cytrusy, czereśnia, fasola, grusza, hortensja, jabłoń, ogórek, porzeczka, róża, winorośl.
Jak wygląda dobroczynek kalifornijski
Mierzy zaledwie około 0,4 mm długości, dlatego trudno go zauważyć nawet pod lupą. Dorosły dobroczynek kalifornijski ma 4 pary odnóży. Samce są mniejsze niż samice. Dobroczynki kalifornijskie nie czekają na zdobycz w jednym miejscu, lecz przemieszczają się po roślinie szukając zdobyczy. Jeśli rośliny stykają się liśćmi, przechodzą na nowe tereny łowieckie. Szybko się rozmnażają, gdyż samica codziennie składa po 2-4 jaja. Młode już po tygodniu od wyklucia też potrafią się rozmnażać.
Dobroczynkom kalifornijskim odpowiada temperatura w zakresie 13-32°C oraz wilgotność od 60%. Jeśli jest zbyt sucho, ich jaja mogą zamierać. Znoszą też ekstremalne upały (około 40°C).
Czy dobroczynek kalifornijski jest odporny na mróz
Potrafi przetrwać okresowe chłody, nawet krótki mróz. Pod tym względem jest nieco bardziej odporny niż np. dobroczynek swirski. Jednak w polskim klimacie ginie na przełomie jesieni i zimy (dlatego co roku trzeba odnawiać jego populację w ogrodzie). Przeżyć mogą osobniki w ogrzewanych pomieszczeniach, np. pokojach i oranżeriach.
Skąd wziąć dobroczynka kalifornijskiego
Dobroczynki kalifornijskie kupuje się w sklepach ogrodniczych, zwykle w saszetkach hodowlanych (jako Spical Ulti-Mite), które zawiesza się na roślinach. Wewnątrz są otręby oraz zapłodnione samiczki (około 250 sztuk). Nie trzeba saszetek rozrywać, by je wypuścić! Saszetki mają specjalne dziurki, przez które dobroczynki wychodzą w swoim tempie (zajmuje to im do 6 tygodni).
Nie należy zwlekać z zawieszeniem saszetek na roślinach po ich kupnie. Jeśli nie można tego zrobić od razu, przechowuje się je w temperaturze 12-14°C, maksymalnie 1-2 dni. Nie wolno ich także ściskać, bo w ten sposób można rozgnieść zarodowe dobroczynki.
Saszetki są wykonane z biodegradowalnej folii, wykonanej np. ze skrobi ziemniaczanej. Rozkładają się około 180 dni w kompostowniku.
Warto wiedzieć
- Nazwa dobroczynka kalifornijskiego nawiązuje do Kalifornii (USA). To roztocze znaleziono bowiem po raz pierwszy na cytrusach wyhodowanych w Kalifornii. Było to w latach 50. XX wieku.
- Dobroczynek kalifornijski nie jest jedynym dobroczynkiem wykorzystywanym w biologicznej walce ze szkodnikami. W uprawie amatorskiej to również m.in. dobroczynek gruszowiec (Amblyseius Typhlodromus pyri) i dobroczynek swirski (Amblyseius swirskii). Z wyglądu są bardzo podobne, ale mają nieco inny tryb życia i preferencje w jadłospisie.
- Jeżeli stosuje się w ogrodzie dobroczynki kalifornijskie do walki biologicznej ze szkodnikami, należy unikać chemicznych środków ochrony roślin.
