najlepsze nawozy zwierzęce

Guano – pH, skład, zastosowanie w ogrodzie

To jeden z najlepszych nawozów naturalnych. Guano zawiera mnóstwo azotu, fosforu, potasu. Trzeba go stosować w dużym rozcieńczeniu, by nie przenawozić.

Guano może mieć różne pochodzenie, np. od ptaków wodnych. Popularne jest też guano nietoperzy. Fot. Niepodlewam

Guano może mieć różne pochodzenie, np. od ptaków wodnych. Popularne jest też guano nietoperzy. Fot. Niepodlewam

Guano to naturalny nawóz pozyskiwany z dziko żyjących zwierząt w różnych częściach świata. Są różne jego rodzaje:

  • Guano ptaków – najczęściej to odchody ptaków wodnych żyjących w ogromnych koloniach, jak głuptaki, kormorany, pelikany. W miejscach, gdzie zakładają gniazda, powstają ogromne złoża ich skondensowanego nawozu, często liczące dziesiątki i więcej lat.
  • Guano nietoperzy – to odchody nietoperzy zamieszkujących jaskinie. Podobnie jak w przypadku morskich ptaków ich nawóz może mieć dziesiątki i więcej lat.
  • Guano rybie – jest produkowane z resztek ryb i wielorybów.

Za najcenniejsze od zawsze uważano guano ptaków morskich z Peru, zwłaszcza z wyspy Chincha. Używali go Indianie. Przez wieki limitowano jego sprzedaż. Toczyły się nawet krwawe wojny o guano. To była sprawa polityczna.

Na guanie nie tylko wszystko świetnie rosło, w tym trawniki przy pałacach. Używano go także do produkcji zamiennika prochu.

Słynne i najlepsze na świecie guano peruwiańskie (do 16% azotu), skończyło się już pod koniec XIX wieku.

„Takie tylko w muzeach oglądać można” – pisał o tym „Ogrodnik Polski” w 1898 roku.

Obecnie sprzedawane guano ma mniejszą zawartość składników niż peruwiańskie, ale i tak rzadko dorównują mu inne nawozy naturalne pochodzące od zwierząt.

Guano – główne składniki:

  • Azot – ok. 8-11%
  • Fosfor – ok. 7-15%
  • Potas – 2-4%
  • Wapń – 10-13%

Im guano jest starsze, tym mniej ma azotu, a więcej fosforu. Skład zależy również od jego pochodzenia. Zróżnicowane jest pH – od około 5 do 8. Najbardziej kwaśny odczyn ma nawóz nietoperzy, zaś zasadowy – ptaków.

Każde guano to koncentrat nawozowy. Ze względu na zróżnicowany skład i odczyn pH, trzeba zawsze przestrzegać instrukcji stosowania na opakowaniu.

Guano granulowane w postacie gotowego nawozu. Fot. Niepodlewam

Guano granulowane w postacie gotowego nawozu. Fot. Niepodlewam

Guano – zastosowanie w ogrodzie:

  • Zasilanie warzyw – najlepiej wybierać guano typu uniwersalnego, przeznaczone do warzyw.
  • Zasilanie drzew i krzewów owocowych – najlepszy jest nawóz typu uniwersalnego albo do wybranych gatunków roślin, np. borówek amerykańskich.
  • Nawożenie trawników – najlepszy jest nawóz ptaków morskich. O ile instrukcja stosowania nie mówi inaczej, miesza się go z wodą w proporcjach 1:100 (1 część guano i 100 części wody). Następnie trawnik trzeba podlać. Na przełomie XIX i XX wieku guano było nawozem do trawników stosowanym przez ogrodników m.in. w pałacowych siedzibach.
  • Na jałową glebę – pobudza rozwój pożytecznych mikroorganizmów w glebie. Sprzyja to jej odjaławianiu, np. po powodzi, wypaleniu trawy, budowie domu. Jeśli w instrukcji stosowania nie ma inaczej, nawóz miesza się z wodą w proporcji 1:100, a następnie podlewa.
  • Przyśpieszanie kompostowania – nawóz wspomaga rozwój pożytecznych mikroorganizmów w kompoście. Zawiera też dużo azotu, który jest niezbędny w procesie rozkładu materii. Kompost podlewa się guanem wymieszanym z wodą w dowolnych proporcjach.

Zawartość azotu w guano jest wysoka – około 8-11%. Dla porównania: nawóz gęsi, nawóz koński i obornik krowi mają go niecały 1%, nawóz kurzy – 2-4%, nawóz gołębi – 1,5-5%, nawóz przepiórek – 4-4,8%.

Podobnie jak w przypadku innych nawozów pochodzących od zwierząt, guano trzeba stosować z umiarem, aby nie przenawozić. Zjawisko to popularnie nazywa się spaleniem roślin.