Lubczyk ogrodowy – uprawa i rozmnażanie

To świetna przyprawa i zioło. Lubczyk ogrodowy jest niewymagający, odporny, bujnie rośnie. Jedynie młode siewki są wrażliwe na brak wody.

Lubczyk ogrodowy to aromatyczna przyprawa. Fot. Niepodlewam, zioło, afrodyzjak.

Lubczyk ogrodowy to aromatyczna przyprawa. Fot. Niepodlewam, zioło, afrodyzjak.

Inne nazwy: Levisticum officinale, Lubczyk, Lubczyk ogrodowy, Lubistek, Lubistok, Lubiśnik lekarski, Lubszczka, Lubszczyk, Lubystek, Lubystoczek, Łakotne ziele, Maggi, Mleczeń

Cechy: bylina

Lubczyk ogrodowy uprawia się w gruncie jako zioło, przyprawę i roślinę ozdobną.

Wysokość: 200 cm

Pełną wysokość lubczyk ogrodowy osiąga w 2-3 roku uprawy podczas kwitnienia. To jedno z największych ziół ogrodowych. Jeżeli lubczyk ogrodowy ma być uprawiany na przyprawę, wystarczają zwykle 1-2 rośliny na rodzinę.

Lubczyk ogrodowy dorasta do 2 m wysokości. Zajmuje co najmniej metr kwadratowy powierzchni. Fot. Niepodlewam

Lubczyk ogrodowy dorasta do 2 m wysokości. Zajmuje co najmniej metr kwadratowy powierzchni. Fot. Niepodlewam

Kwitnienie: lipiec (VII)

Lubczyk ogrodowy ma kwiaty drobne, jasnożółte, zebrane w duże baldachy. Pojedyncze kwiaty nie są dekoracyjne. Piękne są jednak właśnie baldachy.

Rozmnażanie: nasiona i podział kłączy

Lubczyk ogrodowy jest trudny do rozmnożenia z nasion. Łatwo go rozmnożyć przez podział kłączy.

  • Nasiona – wysiew w marcu i kwietniu (III-IV) doniczek, skrzynek lub do gruntu albo w sierpniu (VIII) tylko do gruntu. Głębokość siewu 1-1,5 cm. Lubczyk ogrodowy z siewu wiosennego kiełkuje po około 20 dniach, zaś z siewu sierpniowego – dopiero w kwietniu (IV) następnego roku. Na miejsca stałe lubczyki przesadza się, gdy mają po 3-5 cm wysokości. Problemem jest duża wrażliwość młodziutkich lubczyków wyhodowanych z nasion na brak wody. Szybko schną przy jej braku. Stare lubczyki dobrze znoszą przesuszenie.

Więcej o siewie lubczyku na blogu Niepodlewam CZYTAJ TUTAJ

  • Podział kłączy – kępy starych przecina się łopatą na mniejsze części, wykopuje i sadzi w nowym miejscu. Stare lubczyki mają mocne, silne korzenie, dlatego często trudno wykopać sadzonkę.

Sadzonki lubczyku z podziału kłączy najlepiej ukorzeniają się w maju i czerwcu (V-VI).

Nasiona lubczyku są duże. Fot. Niepodlewam

Nasiona lubczyku są duże. Fot. Niepodlewam

Wykorzystanie: w kuchni – przyprawa do dań mięsnych, warzywnych, sałatek; w lecznictwie – wzmacnia odporność, afrodyzjak; w kosmetyce – kąpiele odmładzające skórę; w ogrodzie – roślina ozdobna

Od wieków lubczyk ogrodowy to popularne zioło oraz afrodyzjak. Leczono nim m.in. ból zębów i gardła, choroby nerek i przewodu pokarmowego, oziębłość seksualną. Lubczykiem leczono też bydło i gęsi. Stosowano go w gusłach, zwłaszcza w czarowaniu bydła. Wierzono, że po posmarowaniu dłoni sokiem z lubczyku można do nich brać rozżarzone żelazo.

Lubczyk ogrodowy ma bardzo mocny zapach, trochę podobny do selera lecz bardziej żywiczny.

Zbiór: od kwietnia (IV) do października (X)

Lubczyk ogrodowy nadaje się do użytku w postaci świeżej i suszonej. Zjadać można młode pędy, liście kwiaty, korzenie. Picie mleka przez łodygę lubczyku (jest pusta w środku jak słomka) pomaga w leczeniu gardła.

  • Świeży lubczyk ogrodowy – liście, pędy i kwiaty obrywa się na bieżąco, w miarę potrzeb. Mały fragment liścia wystarczy, by danie intensywnie pachniało.
  • Suszony lubczyk ogrodowy – tuż przed kwitnieniem ścina się młode liście i suszy. Suszyć można także korzenie.
Liście lubczyku często mają ponad 50 cm długości. Fot. Niepodlewam

Liście lubczyku często mają ponad 50 cm długości. Fot. Niepodlewam

Stanowisko: słoneczne; toleruje lekki półcień

Lubczyk ogrodowy w tym samym miejscu rośnie przez wiele lat. Kiedyś mawiano, że nie ma potrzeby przesadzania lubczyku wcześniej niż po 12 latach.

Ziemia: przeciętna lub żyzna, próchnicza; najlepiej o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego (pH 7-7,5)

Lubczyk ogrodowy nie ma specjalnych wymagań co do żyzności ziemi. Lubi mały dodatek np. popiołu drzewnego z grilla lub kominka.

Podlewanie: młode lubczyki – obficie, stare lubczyki – tylko w czasie suszy

Na brak wody lubczyk ogrodowy jest najbardziej wrażliwy do 6 miesięcy od siewu. Trzeba go wtedy systematycznie podlewać, ale tak by nie miał za mokro. Potem lubczyki stają się odporne na brak wody.

Siewki lubczyku są delikatne i wrażliwe na brak wody. Fot. Niepodlewam

Siewki lubczyku są delikatne i wrażliwe na brak wody. Fot. Niepodlewam

Nawożenie: co 2 tygodnie od maja do 15 lipca (V-VII)

Do nawożenia lubczyku najlepiej stosować nawóz naturalny, np. z odchodów dżdżownic czy pokrzywy. Lubczyk ogrodowy lubi ściółkowanie kompostem.

Odporność na mróz: bardzo dobra

Lubczyk ogrodowy zimuje w postaci kłączy, korzeni, nasion. Na zimę liście i pędy zamierają.

Choroby i szkodniki: bardzo odporny

Lubczyk ogrodowy choruje bardzo rzadko. Nie lubią go szkodniki.

Warto wiedzieć

  • Lubczyk ogrodowy jest uprawiany w Polsce od ponad 1.000 lat. Tak pisał o nim Syreniusz (1540-1611) – słynny polski lekarz i botanik:
    „Kochaią ię iakmiarz wszyscy dla rozmaitych skutków iego do wielu chorób. Przeto y w nanędznieyszych Ogródkach nietrudno o nie […]”.
  • Lubczyk ogrodowy był i jest popularnym afrodyzjakiem. Wierzono, że dodany do potraw godzi małżeństwa. Najbardziej skuteczny w sprawach sercowych miał być korzeń lubczyku wykopany 1 października o godz. 6, zwłaszcza przy sprzyjającej konstelacji ciał niebieskich (Wenus, Merkurego i Marsa).
  • Nazwę lubczyk wywodzono kiedyś „od lubości, do której cielesność wzbudza”.