Burak liściowy – uprawa i odporność

Jest mniej wymagający i bardziej odporny niż burak ćwikłowy. Burak liściowy uprawia się do jedzenia i ozdoby ogrodu. Ma piękne liście w różnych kolorach.

Burak liściowy uprawia się do jedzenia i jako warzywo ozdobne. Ma piękne, duże liście i ogonki w różnych kolorach. Fot. Niepodlewam

Burak liściowy uprawia się do jedzenia i jako warzywo ozdobne. Ma piękne, duże liście i ogonki w różnych kolorach. Fot. Niepodlewam

Inne nazwy: Beta vulgaris, Boćwina, Burak naciowy, Ćwikła ozdobna

Cechy: roślina dwuletnia

Burak liściowy, chociaż jest rośliną dwuletnią, uprawia się jeden sezon.

Wysokość: 40-70 cm

Buraki liściowe mają mniej lub bardziej rozłożysty pokrój. Ich liście są zwykle karbowane, bardzo dekoracyjne. Piękne są także ogonki liściowe w różnych kolorach: białym, żółtym, pomarańczowym, czerwonym.

W czasie kwitnienia burak liściowy ma około 1 metra wysokości (z kwiatostanem).

Rozmnażanie: nasiona

Termin siewu: 1-30 kwietnia (IV) oraz 1-15 lipca (VII)

Burak liściowy jest bardziej odporny na przymrozki niż jego krewniak burak ćwikłowy. Wytrzymuje mróz do minus 4 stopni Celsjusza. Aby wzejść, burak liściowy potrzebuje temperatury od 8 stopni Celsjusza. Ogólnie buraki liściowe sieje się wcześniej niż buraki ćwikłowe.

W pierwszej połowie lipca (VII) burak liściowy sieje się jako poplon, np. po zbiorze cebuli i grochu.

Nasiona buraków liściowych sieje się od razu do gruntu. Odstępy między nasionami – 15-20 cm. Najlepiej siać nasiona pojedynczo. Jeśli buraki liściowe wzejdą zbyt gęsto, trzeba je przerwać. Nadprogramowe buraczki można przesadzić inne miejsca.

Buraki liściowe sieje się w rzędach co 40-50 cm. Głębokość siewu buraków – 2-3 cm.

Nasiona buraków liściowych. Na zdjęciu jest odmiana Lucullus. Fot. Niepodlewam

Nasiona buraków liściowych. Na zdjęciu jest odmiana Lucullus. Fot. Niepodlewam

Zbiór: od czerwca (VI) do jesieni

Zastosowanie: ogonki liściowe i liście na zupy, sałatki, potrawy duszone, soki i chipsy warzywne, dekoracja ogrodu

Korzenie buraka liściowego są małe i niejadalne. Burak liściowy rośnie szybko. Pierwszy zbiór liści jest po 8-10 tygodniach od siewu (w zależności od pogody).

Liście buraków liściowych można obcinać pojedynczo. Ucina się je 2-3 cm powyżej korzenia. Najlepsze w smaku są młode liście i ogonki liściowe. Można też wyrywać burak liściowy z korzeniami i dopiero wtedy obciąć wszystkie liście.

Buraki liściowe często mają tak duże liście i grube ogonki, że 1-3 liście wystarczają do obiadu.

Liście buraków ścina się pojedynczo od zewnątrz. Są grube i soczyste. Fot. Niepodlewam

Liście buraków ścina się pojedynczo od zewnątrz. Są grube i soczyste. Fot. Niepodlewam

Stanowisko: słoneczne

Burak liściowy najlepiej rośnie w przewiewnych miejscach. Wiatr chroni go przed atakami mszyc oraz chwościkiem buraka.

W półcieniu burak liściowy rośnie słabo, a w cieniu – wcale. Buraki nie lubią rosnąć pod drzewami.

Gdzie siać: warzywnik, rabaty kwiatowe, donice (duże)

Buraki liściowe można uprawiać nawet w donicach. Pojemniki muszą być jednak bardzo duże. Fot. Niepodlewam

Buraki liściowe można uprawiać nawet w donicach. Pojemniki muszą być jednak bardzo duże. Fot. Niepodlewam

Gleba: przeciętna; odczyn pH 6,5-7

Burak liściowy nie jest wybredny co do ziemi. Źle rośnie jedynie na glebie kwaśnej, podmokłej oraz w suchym piasku. Lubi ziemię z dużą ilością próchnicy, np. kompostem.

Buraki najlepiej rosną w drugim roku po oborniku. Korzystnie je uprawiać po warzywach cebulowych, dyniowatych, kapustnych, zwłaszcza jeśli rosły na oborniku. Unikać trzeba siania buraków po szpinaku i innych warzywach korzeniowych (ze względu na nicienie).

Obornik pod buraki liściowe może być każdy, ale najlepszy jest nawóz koński. Unikać trzeba obornika pochodzącego od zwierząt, które były karmione liśćmi buraków (ze względu na możliwość przeniesienia grzybów wywołujących chorobę chwościk buraka).

Podlewanie: umiarkowane

Burak liściowy podlewa się, gdy ziemia jest sucha. Dość dobrze toleruje przesuszenie. Buraki zawsze podlewa się przy korzeniach tak, by jak najmniej zraszać liście. Podlewanie na liście sprzyja rozwojowi choroby chwościk buraka.

Nawożenie: w uprawie amatorskiej lepiej unikać

Nadmiernie nawożone buraki liściowe mają skłonność do gromadzenia szkodliwych dla zdrowia azotanów.

Buraki liściowe szybko rosną. W uprawie amatorskiej lepiej ich nie nawozić, bo w liściach mogą się kumulować azotany. Fot. Niepodlewam

Buraki liściowe szybko rosną. W uprawie amatorskiej lepiej ich nie nawozić, bo w liściach mogą się kumulować azotany. Fot. Niepodlewam

Odporność na mróz: różna w zależności od wieku buraków

Ogólnie buraki liściowe są bardziej wytrzymałe na przymrozki niż buraki ćwikłowe. Wytrzymują mróz do minus 4 stopni Celsjusza.

Młode buraczki mogą czasami przemarznąć już w temperaturze 0 stopni Celsjusza. Jeśli prognozowane są wiosenne przymrozki, warto buraki liściowe przykryć np. włókniną lub folią perforowaną.

Choroby i szkodniki: podobne jak buraków ćwikłowych i cukrowych

Burak liściowy bywa atakowany przez choroby grzybowe. Powodują one obniżenie plonu.

Z chorób najbardziej uciążliwy jest chwościk buraka. Jak zapobiegać tej chorobie CZYTAJ TUTAJ

Inne choroby to m.in. mączniak rzekomy buraka, rdza buraka, zgorzel siewek buraka.

Skutecznym sposobem ograniczenia występowania chorób buraków jest ich zmianowanie. Buraki na tym samym miejscu należy uprawiać nie częściej niż co 3 lata. Inny prosty sposób to sianie buraków w przewiewnych miejscach, aby ich liście jak najszybciej wysychały po rosie, deszczu czy podlewaniu.

Ze szkodników buraki liściowe atakują najczęściej śmietka ćwiklanka i śmietka burakowa oraz mszyca burakowa.

Groźnym pasożytem buraków, w tym liściowych, jest nicień mątwik burakowy. Jak go zwalczać CZYTAJ TUTAJ

Ciekawe odmiany buraków liściowych

  • Bali – czerwone ogonki, czerwono-zielone liście
  • Lucullus – białe ogonki, zielone liście
  • Rhubarb – czerwone ogonki, czerwono-zielone liście
  • Vulkan – czerwone ogonki, czerwono-zielone liście
  • Yellow – żółte ogonki, żółto-zielone liście
Kolorowe ogonki buraków liściowych pięknie wyglądają np. w sałatkach. Fot. Niepodlewam

Kolorowe ogonki buraków liściowych pięknie wyglądają np. w sałatkach. Fot. Niepodlewam

Warto wiedzieć

  • Burak liściowy jest uprawiany w Polsce od wieków jako jarzyna oraz warzywo ozdobne. Jego lekko podgotowane, osolone liście (obciążone denkiem i kamieniem) przechowywano kiedyś zimą w kamionkowych garnkach w piwnicach.
  • Burak liściowy zawiera m.in. żelazo, wapń, witaminy A, B1, B2, C.

Podobne